هم أحدكم آخر السورة » « 1 » . « گويد : پرسيدم از حضرت صادق - سلام اللَّه عليه - از قول خداى تعالى كه مىفرمايد : رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا مقصود چيست ؟ فرمود : حضرت امير المؤمنين - عليه السلام - فرمود : " يعنى ، اظهار كن آن را اظهار نمودن كاملى ؛ و سرعت مكن در آن چنانچه در شعر سرعت مىكنى ، و متفرق مكن اجزاء آن را چون ريگ‌هاى متفرق كه اجزائش با هم مُلتَئم نشود ؛ و ليكن طورى قرائت كنيد كه تأثير در قلوب كند و دل‌هاى سخت شما را به فزع آورد ؛ و همّ شما آخر سوره نباشد » . يعنى مقصود شما آن نباشد كه قرآن را در چند روز ختم كنيد ؛ و يا اين سوره را به زودى ختم نموده و به آخر رسانيد . پس ، انسان كه مىخواهد كلام خدا را قرائت كند و به آيات الهيه قلب قاسى خود را مداوا كند و با كلام جامع الهى شفاى امراض قلبيهء خود را بگيرد و با نور هدايتِ اين مصباح منير غيبى و اين « نورٌ على نور » آسمانى طريق وصول به مقامات اخرويه و مدارج كماليه را دريابد ، بايد اسباب ظاهريه و باطنيهء آن را فراهم كند و آداب صوريه و معنويهء آن را فراهم كند ؛ نه مثل ما كه اگر گاهگاهى هم تلاوت قرآن كنيم ، علاوه بر آن‌كه از معانى و مقاصد آن و اوامر و نواهى و وعظ و زجر آن به‌كلى غافليم ، و گويى آياتى كه در آن ذكر اوصاف جهنم و عذاب اليم آن يا بهشت و كيفيات نعيم آن گرديده به ما ربطى ندارد - و نعوذ باللَّه در خواندن كتاب قصه حضور قلب ما بيشتر و حواس ما جمع‌تر است از كتاب كريم خدايى - از آداب ظاهريهء آن نيز غفلت كنيم . در احاديث شريفه وارد است كه قرآن را با حزن بخوانيد و با صورت نيكو تلاوت كنيد « 2 » .

--> ( 1 ) - الكافي ، ج 2 ، ص 614 ، « كتاب فضل القرآن » ، « باب ترتيل القرآن بالصوت الحسن » ، حديث 1 ؛ وسائل الشيعة ، ج 6 ، ص 207 ، « كتاب الصلاة » ، « أبواب قراءة القرآن » ، باب 21 ، حديث 1 . ( 2 ) - امام صادق عليه السلام فرمود : « إِنَّ الْقُرْآنَ نَزَلَ بِالْحُزْنِ فَاقْرَؤُوهُ بِالْحُزْنِ » ؛ « همانا قرآن براى اندوه نازل شده است ، پس آن را با حزن بخوانيد » . ( الكافي ، ج 2 ، ص 614 ، « كتاب فضل القرآن » ، « باب ترتيل القرآن بالصوت الحسن » ، حديث 2 ؛ وسائل الشيعة ، ج 6 ، ص 208 ، « كتاب الصلاة » ، « أبواب قراءة القرآن » ، باب 22 ، حديث 1 )